ముంబై : ఆశా భోస్లే గురించి ఎంత చెప్పినా తక్కువే. భారతీయ సినీ సంగీత ప్రపంచంలో ఎవర్ గ్రీన్ సింగర్ గా గుర్తింపు పొందింది. ఓ వైపు లతా మంగేష్కర్ అంతటా తానై కొనసాగుతున్న తరుణంలో తనంతకు తానుగా పోరాడింది. తన గొంతుతో కోట్లాది గుండెలను మీటింది. సెప్టెంబర్ 8 ఆశా భోస్లే జయంతి. పద్మవిభూషణ్ గ్రహీత అయిన ఆమె సంగీత చరిత్రలో అత్యధికంగా రికార్డ్ చేయబడిన కళాకారిణిగా గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్లో కూడా చోటు సంపాదించారు. మహారాష్ట్రలోని సాంగ్లీలో 1933లో జన్మించింది. . కేవలం కొన్ని నెలల క్రితమే ఆమె కన్ను మూసిసింది. ఈ సంవత్సరం ఈ తేదీకి మరింత ప్రాముఖ్యత చేకూరింది. ఆమె వదిలివెళ్లిన సంగీత ప్రస్థానాన్ని ఇప్పటికీ పూర్తిగా అంచనా వేయడం అసాధ్యంగా అనిపిస్తుంది. ఆశా భోస్లే కెరీర్ హిందీ సినిమా సంగీతానికి ఒక పటంలా ఉంటుంది. ‘హౌరా బ్రిడ్జ్’ (1958) చిత్రంలోని ‘ఆయే మెహర్బాన్’ పాటలో, ఓ.పి. నయ్యర్ ఆమె స్వరంతో ఒక మధురమైన, ఆత్మవిశ్వాసంతో కూడిన గీతాన్ని రూపొందించారు.
ఇది తెరపై శృంగారానికి సంబంధించిన ఒక శకాన్ని నిర్వచించడంలో సహాయ పడింది. తీస్రీ మంజిల్ (1966) నాటికి ఆమె మహమ్మద్ రఫీతో కలిసి ‘ఓ హసీనా జుల్ఫోం వాలీ’ పాటలో తన శక్తిని పంచుకున్నారు. ఈ పాట ఆర్.డి. బర్మన్ వేగవంతమైన, అసాధారణమైన లయలలో ఆమె ఎంత సహజంగా కదులుతుందో చూపించింది. శిఖర్ (1968) నుండి ‘పర్దే మే రెహనే దో’ పాట భిన్నమైన, మరింత శాస్త్రీయ మూలాలున్న గాత్ర శైలిని వెల్లడించింది. 1970వ దశకం ఆమెను మరింత ముందుకు నడిపించింది. బర్మన్తో కలిసి చేసిన ‘పియా తు అబ్ తో ఆజాస , ‘దమ్ మారో దమ్’ పాటలు గాత్రంలో ఆశువుగా పాడటాన్ని , సైకడెలిక్ ప్రయోగాలను ప్రధాన స్రవంతి విజయాలుగా మార్చాయి. ఒక కాలమిస్ట్ ఆమె బహుముఖ ప్రజ్ఞను ఆదర్శ ప్రాయమైనదిగా అభివర్ణించారు. ఆమె గాత్రం ఒకే కెరీర్లో దేశభక్తి గీతాన్ని, ఉల్లాస భరితమైన క్యాబరే నంబర్ను , హృద్యమైన గజల్ను మోయగలదని పేర్కొన్నారు. ఒక సాంస్కృతిక విమర్శకుడు ఆమె గాత్రాన్ని ‘శరీర వాణి’గా అభివర్ణించారు; అది శ్వాసతో, సూచనాత్మక నవ్వుతో నిండి ఉంటుందని, ఆమె సోదరి లతా మంగేష్కర్ మరింత శాస్త్రీయమైన స్వరానికి భిన్నంగా ఉంటుందని పేర్కొన్నారు.
ఈ వ్యత్యాసాన్ని స్వరకర్త అనిల్ బిస్వాస్ ఒకప్పుడు “ఆశాకు శరీరం ఉంటే, లతకు ఆత్మ ఉంది” అని సంగ్రహించారు. ఆ వైరుధ్యం ‘ఉమ్రావ్ జాన్’ (1981) చిత్రంలోని ‘ఇన్ ఆంఖోం కి మస్తీ’ పాటలో పరాకాష్టకు చేరింది. ఆ పాటలో ఖయ్యం ఆమెను ఒక స్వరం తక్కువ స్థాయిలో పాడమని కోరగా, ఆమె నుండి ఎవరూ ఊహించని ఒక విషాద గాంభీర్యం వెలువడింది. పద్మవిభూషణ్ పురస్కార గ్రహీత అయిన ఆషా భోస్లే సంగీత చరిత్రలోనే అత్యధిక పాటలు పాడిన కళాకారిణిగా గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డులోనూ చోటు దక్కించుకున్నారు. దశాబ్దాలు గడిచినా, ఒకే గొంతు ఎన్నో విభిన్న భావాలకు, జీవన శైలులకు ప్రాణం పోయగలదని ఆమె పాటలు నేటికీ నిదర్శనంగా నిలుస్తున్నాయి.