Sri Krishna : శ్రీకృష్ణుని కిరీటంలో నెమలి ఈక ఒక విశిష్ట గుర్తుగా మారింది. ఇది కేవలం శృంగారిక అలంకరణ మాత్రమే కాదు. పౌరాణిక గ్రంథాలు, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలు, హిందూ ధర్మ తత్వాలు ఈ ఒకే చిన్న ఈక చుట్టూ వేలాడుతూ ఉన్నాయని మతపరమైన పండితులు విశ్లేషిస్తున్నారు. కృష్ణుడు (Sri Krishna) మరియు నెమలి ఈక మధ్య గాఢమైన సంబంధానికి మూడున్నర కథలతో కూడిన విశ్వాసాలు ప్రాచీనంగా పరంపరాగతంగా కొనసాగుతున్నాయి.
Sri Krishna – జ్యోతిష్య శాస్త్రానికి ఆధారమైన కథ – రాహు దోష నివారణకు నెమలి ఈక
పురాణ సాహిత్య ప్రకారం, బాలకృష్ణుడి (Sri Krishna) జననానంతరం తల్లి యశోద కుమారుని జాతకాన్ని ఒక జ్యోతిష్కునికి చూపించినట్లు పేర్కొనబడింది. ఆ జ్యోతిష్కుడు కన్నయ్యకు రాహు దోషం ఉందని సూచించగా, తల్లి యశోద ఆ దోష నివారణ కోసం మార్గాన్ని అడిగినట్టు కథనం.
ఆ సమయంలో, నెమలి ఈకను కిరీటంగా ధరించటం వలన దోష నివారణ జరుగుతుందని చెప్పటంతో, యశోద కృష్ణుడి కిరీటాన్ని ఆ ఈకతో అలంకరించిందని చెప్పబడుతుంది. ఈ సంప్రదాయం అప్పటినుంచి కొనసాగుతూ వస్తోంది.
ఆభరణ సంప్రదాయంలో నెమలి ఈకకు స్థానం
ఇంకొక ప్రసిద్ధ కథ ప్రకారం, యశోద తన కుమారుణ్ణి ప్రతిరోజూ కొత్త కొత్త ఆభరణాలతో అలంకరించేదని, ఒకసారి నెమలి ఈకను (Peacock Feather) కిరీటంగా ధరింపజేసినప్పుడు, అతని రామ్యమూర్తిని చూసి అందరూ మంత్రముగ్ధులయ్యారని శృతులు చెబుతున్నాయి. అప్పటి నుంచే ఈక అతని అలంకరణలో శాశ్వతంగా చోటు సంపాదించిందని చెబుతారు.
అడవిలో నెమళ్ల సమర్పణ – ఒక లీల, ఒక చిహ్నం
మరొక కథ ప్రకారం, బాలకృష్ణుడు అడవిలో వేణువును వాయిస్తున్న సమయంలో, అతని సంగీతాన్ని విని నెమళ్ల గుంపు ఆనందంగా నృత్యం చేసింది. అనంతరం, నెమళ్ల నాయకుడు తనకున్న అందమైన ఈకను కృష్ణుని పాదాల వద్ద ఉంచగా, ఆ ఈకను కృష్ణుడు కృతజ్ఞతతో స్వీకరించి తన కిరీటంలో ధరించాడని పురాణాలు పేర్కొంటున్నాయి.
నెమలి ఈక: ఆధ్యాత్మికంగా ఒక శక్తికే చిహ్నం
హిందూ ధర్మంలో నెమలి ఈకను శుభ సూచకంగా పరిగణిస్తారు. ఇది శాంతి, శుభం, ధర్మం, ప్రేమ వంటి మానవ విలువలకు ప్రాతినిధ్యంగా నిలుస్తుంది.
గరుడ పురాణం, విష్ణు పురాణం వంటి గ్రంథాలలో నెమలి ఈకపై రంగులు – నీలం, ఆకుపచ్చ, బంగారు – విశ్వంలోని తత్వాల సమతుల్యతకు సూచనగా చెప్పబడతాయి.
భాగవత పురాణం కృష్ణుని నెమలి ఈక అలంకరణను ప్రకృతితో ఆయన అవినాభావ సంబంధానికి గుర్తుగా వివరించింది. అదేవిధంగా, నెమలి ఈకను “తమస్” అంటే నెగటివ్ ఎనర్జీని పోగొట్టే శక్తిగా పరిగణిస్తారు.
గృహాలలో నెమలి ఈక ఉంచడంపై విశ్వాసం
భక్తులు నెమలి ఈకను (Peacock Feather) గృహాలలో ఉంచడం వల్ల రాహు, కేతు గ్రహదోషాలు తగ్గుతాయని, మనశ్శాంతి లభిస్తుందని, దోష నివారణ జరుగుతుందని విశ్వసిస్తారు. ఇది కేవలం మతపరమైన సంప్రదాయంగా కాకుండా, ఒక ఆధ్యాత్మిక సాధనగా కూడా భక్తుల ఆచరణలో నిలిచింది.
భక్తి సంప్రదాయంలో నెమలి ఈకకు నిలువెత్తు స్థానం
నేటికీ, కృష్ణుని నెమలి ఈక లేకుండా ఊహించలేరు. జన్మాష్టమి, గోకులాష్టమి, దైత్య నాశనం, రాసలీలలు – అన్నింట్లోనూ నెమలి ఈక ఒక గుర్తింపుగా నిలుస్తుంది. కేవలం అలంకరణ మాత్రమే కాకుండా, అది భగవంతుని ప్రేమ, రక్షణ, దయకి ప్రతీకగా మారిందని భక్తుల విశ్వాసం.
ఉపసంహారం
నెమలి ఈక కన్నయ్య కిరీటంలో మాత్రమే కాకుండా, భక్తుల హృదయాల్లోనూ చెరగని గుర్తుగా నిలిచింది. ఇది మానవ జీవనంలో ఆశ, దైవ ప్రేమ, భక్తిని ప్రతిబింబించేది. కాబట్టి నేటి వరకూ శ్రీకృష్ణుని దర్శనంలో ఈకకు ఉన్న స్థానం మరే ఇతర వస్తువుకీ లభించలేదు అనటంలో అతిశయోక్తి లేదు.
Also Read : Ayodhya – Popular Krishna Janmashtami : రామ జన్మభూమిలో కృష్ణయ్యకు జన్మాష్టమి వేడుకలు

















