అమెరికా, సౌదీ అరేబియా మధ్య అణు ఒప్పందం

అమెరికా : అమెరికా, సౌదీ అరేబియా మ‌ధ్య అణు ఒప్పందం జ‌ర‌గ‌నుంద‌ని అమెరికా కీల‌క ప్ర‌క‌ట‌న చేసింది. ఈ ఒప్పందం అమెరికా అణు పరిశ్రమకు బిలియన్ల డాలర్ల ఆదాయాన్ని సమకూరుస్తుందని అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ యంత్రాంగం పేర్కొంది. మీడియా నివేదికల ప్రకారం సౌదీ అరేబియాలో పౌర అణు కార్యక్రమాన్ని ఏర్పాటు చేయడంలో సహాయపడే ఒక కీలక ఒప్పందాన్ని ప్రకటించాలని అమెరికా యోచిస్తోంది. ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై అమెరికాకు ఉన్న ఆందోళనల కారణంగా మొదలైన ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో ఈ పరిణామం చోటు చేసుకుంది; ఈ అంశం ప్రస్తుతం నిలిచి పోయిన ఇరు దేశాల చర్చల్లో ప్రధాన వివాదాస్పద అంశంగా కొనసాగుతోంది. ‘ది న్యూయార్క్ టైమ్స్’ ఇద్దరు అజ్ఞాత అమెరికా అధికారులను ఉటంకిస్తూ సౌదీలతో ఈ ఒప్పందంపై అధికారికంగా సంతకం చేసింద‌ని పేర్కొంది.

30 ఏళ్ల కాలపరిమితి కలిగిన ఈ ఒప్పందంలోని ఒక నిబంధన ప్రకారం సౌదీ అరేబియాలో యురేనియం శుద్ధి కేంద్రాన్ని అమెరికా కంపెనీలు నిర్మించే అవకాశం ఉందని ‘వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్’ పేర్కొంది. అయితే, సౌదీ అరేబియాకు సంబంధించిన ఈ పౌర అణు ప్రాజెక్ట్ భవిష్యత్తులో అణు ఆయుధాల తయారీకి దారి తీయవచ్చనే భయంతో అమెరికాలోని రెండు ప్రధాన పార్టీల చట్టసభ సభ్యులు , ఇజ్రాయెల్ అధికారులు దీనిని వ్యతిరేకిస్తున్నారు. ఈ ఒప్పందాన్ని రాబోయే రోజుల్లో కాంగ్రెస్ (అమెరికా పార్లమెంటు) ముందు ఉంచే అవకాశం ఉంది, కానీ ఇది అమల్లోకి రావడానికి కాంగ్రెస్ ఆమోదం తప్పనిసరి కాదు. పౌర అణు కార్యక్రమాన్ని చేపట్టే తమ హక్కు విషయంలో సౌదీ అరేబియా చాలా కాలంగా పట్టుదలగా ఉంది. ఇటీవలి కాలంలో, అణు ఒప్పందానికి సంబంధించిన ఏ ఒప్పందానైనా ఒక విస్తృత వ్యూహాత్మక ప్రణాళికలో భాగంగా చేర్చాలని అమెరికా ప్రయత్నిస్తోంది.

ఇందులో సౌదీ అరేబియా-ఇజ్రాయెల్ మధ్య సంబంధాల సాధారణీకరణ, అమెరికాతో రక్షణ ఒప్పందంపై సంతకం చేయడం వంటి అంశాలు ఉన్నాయి. యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ స్వయంగా యురేనియం శుద్ధి చేయనప్పటికీ, 2009లో ఆ దేశంతో అమెరికా అణు ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. అరబ్ ప్రపంచంలో ఏకైక అణు కేంద్రమైన యూఏఈలోని బరకా అణు విద్యుత్ కేంద్రం సమీపంలో మే నెలలో ఒక డ్రోన్ జనరేటర్‌ను ఢీకొట్టడంతో అగ్నిప్రమాదం సంభవించింది. ఒకవేళ ఇరాన్ అణ్వాయుధాన్ని తయారు చేస్తే, ఆ చర్య గల్ఫ్ దేశాలంతటా ఆయుధ పోటీకి దారితీస్తుందని విధానకర్తలు చాలా కాలంగా భయపడుతున్నారు. అమెరికా విదేశాంగ కార్యదర్శి మార్కో రూబియో మనీలాలో సౌదీ అరేబియా ఒప్పందాన్ని ధృవీకరించడానికి నిరాకరించి, ఆ విషయాన్ని వైట్ హౌస్‌కు వదిలి వేశారు.