TTD : భక్తుల విశ్వాసానికి నిలయమైన తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామి దేవాలయం, ఆధ్యాత్మికతతో పాటు జీవజాలానికి ఆదరణ చూపే దైవీయ క్షేత్రంగా నిలుస్తోంది. ఇక్కడ టీటీడీ (తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం) ఆధ్వర్యంలో ఏడు ఆడ ఏనుగులు భగవత్ సేవలో నిమగ్నమవుతున్నాయి. ఇవి కేవలం జంతువులు కాదు, తిరుమల ఆలయ సంస్కృతిలో భాగమైన సేవకులుగా పరిగణించబడుతున్నాయి.
TTD – శ్రీవారి సేవలో గజరాజుల వినయప్రద గమనం
తిరుమల కొండల మడిలో పెరిగిన ఈ ఏనుగులు నిత్యం జరిగే ఉత్సవాల్లో, వాహనసేవల్లో స్వామివారి ముందు గౌరవప్రదంగా అడుగులేస్తూ భక్తులకూ భక్తికి కొత్త నిర్వచనం ఇస్తున్నాయి. గుంపుల మద్య, గొంతెత్తిన శబ్దాల మధ్య కూడా అవి శాంతంగా, తలవంచి నడిచే విధానం చూస్తే — భక్తిశ్రద్ధలకు జంతువులూ అతీతమని అనిపించకమానదు.
TTD – ఓ పేరుతో, ఓ పరంపరతో
ప్రస్తుతం టీటీడీ (TTD) పరిధిలో ఉన్న ఏడు గజరాజులకు ప్రత్యేక పేర్లు ఉన్నాయి – మహాలక్ష్మీ, పద్మజ, వైష్ణవి, లక్ష్మీ, పద్మావతి, అవనిజ, శ్రీనిధి. వీటిలో మహాలక్ష్మీ వయస్సు 34 ఏళ్లు కాగా, వయోజన ఏనుగుల్లో అతి పెద్దదిగా 40 ఏళ్ల లక్ష్మీ నిలిచింది. చిన్న వయస్సు కలిగిన శ్రీనిధి ప్రస్తుతం తిరుచానూరులో అమ్మవారి సేవలో తరిస్తోంది. ఈ ఏనుగులు కర్ణాటక, అస్సాం రాష్ట్రాల నుండి చిన్న వయస్సుల్లో తీసుకొచ్చి, తిరుమలలోనే పెంచి, శిక్షణనిచ్చి సేవకులుగా తీర్చిదిద్దారు.
సంస్కారబద్ధ సేవా సంప్రదాయం
ప్రతి రోజు సాయంత్రం సహస్రదీపాలంకరణ సేవ అనంతరం జరిగే ఊరేగింపులలో, బ్రహ్మోత్సవాల్లో, వాహనసేవల్లో గజరాజులదే తొలి అడుగు. స్వామివారు వాహనంపై భక్తులకు దర్శనమిస్తున్న సమయంలో, ఈ ఏనుగులు శోభాయమానంగా ముందుకు సాగుతూ ఆ గంభీర దృశ్యానికి ప్రత్యేక శోభను కలిగిస్తాయి.
గజ వాహనసేవ – భక్తుల మనసు దోచే క్షణం
గజం అంటే ఐశ్వర్యం, గొప్పతనం. శ్రీలక్ష్మీదేవికి ఇష్ట వాహనమైన గజం మీద వేంకటేశ్వరస్వామి బ్రహ్మోత్సవాల ఆరో రోజున దర్శనమిచ్చే సంప్రదాయం ఉంది. తిరుమలలో జరిగే కార్తీక వనభోజనాలు, పరిణయోత్సవాలకు కూడా స్వామి గజవాహనంపైనే వెళ్లతాడు. తిరుచానూరు అమ్మవారి బ్రహ్మోత్సవాలకు సమర్పించే సారెను గజంపై తరలించడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది.
గజాల సంరక్షణకు టీటీడీ ప్రత్యేక శ్రద్ధ
ఈ గజరాజుల సంరక్షణకు టీటీడీ (TTD) అత్యధిక ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. ఒక్కో ఏనుగుకి ఇద్దరు మావటీలు నియమించబడి ఉంటారు. వీరు ప్రతిరోజూ గజాలకు స్నానం చేయించి, నూనె మర్దన చేస్తారు. విహారం, ఆహారం, విశ్రాంతి అన్నీ సమయపాలనతో నిర్వహిస్తారు. గ్రాసంగా రావి, మర్రి ఆకులు, నెప్పియర్ గడ్డి, చెరుకుగడలతో పాటు పోషకాహారంగా రాగి సంకటిని అందిస్తున్నారు.
గజాల ఆరోగ్యానికి నలుగురు పశువైద్యులు నిరంతరం అందుబాటులో ఉంటారు. ప్రతి ఆరు నెలలకోసారి ప్రత్యేక నిపుణులు కూడా గజశాలలను సందర్శించి అవసరమైన సూచనలు ఇస్తుంటారు.
ఉత్సవాల్లో వినయంగా, ధైర్యంగా
ఉత్సవాల్లో కలిగే శబ్దం, జనసమ్మేళనం వంటి వాతావరణంలో గజరాజులు బెదరకుండా ఉండేందుకు టీటీడీ (TTD) ప్రత్యేక శిక్షణ ఇస్తోంది. కేరళ, హైదరాబాద్ వంటి ప్రాంతాల నుంచి నిపుణులను పిలిపించి మావటీలు, గజాలకు మార్గదర్శనం అందిస్తున్నారు.
కళాత్మక అలంకరణతో అలరించే గజాలు
వాహనసేవల సమయంలో ఈ ఏనుగులు ముఖపట్టాలు, రంగురంగుల బొంతలతో అద్భుతంగా అలంకరించబడతాయి. శరీరంపై వేపనూనెను పూసి మెరుపుగా ముస్తాబు చేస్తారు. నుదుటిపై దిద్దే నామం, చక్కని అలంకరణతో స్వామి సేవలో భాగస్వాములవుతాయి. మావటీలు కూడా గొడుగులు, విసనకర్రలతో సేవ చేస్తూ దృశ్యానికే శోభా కలిగిస్తారు.
జంతువులుగా కాక… కుటుంబ సభ్యుల్లా
టీటీడీ గజరాజులను జంతువులుగా కాకుండా కుటుంబ సభ్యుల్లా చూస్తోంది. ఉదయం లేచిన నాటి నుంచి రాత్రి విశ్రాంతి వరకూ వీటి సేవలు సాకారంగా ఉంటాయి. స్వామి సేవను గౌరవంగా స్వీకరించే ఈ గజాలు మానవుల్లా నడుచుతూ వినయాన్ని, విధేయతను, సేవాభావాన్ని ప్రతిఫలిస్తున్నాయి. భక్తులు వీటిని చూస్తూ “గజేంద్రమోక్షం” ఘట్టాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ, శ్రీనివాసునిపై మరింత భక్తిని పెంచుకుంటారు.
Also Read : TTD Chairman Important Meet : గౌహతిలో శ్రీవారి ఆలయ నిర్మాణానికి సహకరించాలి

















